>>Kifo Kisimani
>>Mwisho wa Kosa
>>Mayai Waziri...
>>Fasihi Simulizi
>>Maswali Ya Ziada
 

'Kizazi kilichosoma hutarajiwa kukuza na kuleta maendeleo kwa jamii husika.' Kwa  kuirejelea riwaya ya Mwisho wa Kosa  na Z. Burhani, eleza maudhui ya elimu kama yanavyosawiriwa katika riwaya hii.             (alama 20)

Elimu ni mafunzo, masomo au ujzi unaompa mtu maarifa na hekima ya kuweza kulitekeleza jambo fulani linalohitaji ujuzi huo.Kulingana na kazi ya mwandishi wa riwaya hii ya Mwisho wa Kosa,  kuna aina mbalimbali za elimu kama vile elimu ya dini, elimu ya vitabu, elimu ya mabuku, elimu ya kuzaliwa na pia elimu ya kujifunza kutoka kwa jamii ya mtu anamotoka.

Hata hivyo, mtu anaweza kuwa mjinga ingawa amefanya juhudi sana ili kujipatia elimu ya vitabu. Mathalan, mhusika Hasani, mumewe Muna, alikuwa amepata elimu ya mabuku iliyomwelesha kupata kazi lakini hakuwa ameipata elimu ya dunia ambayo ingalimwezesha kuishi vyema na mkewe. Aidha, Hasani hakutaka kufanya uchunguzi zaidi kuhusu kazi yake na kwa hivyo hakutaka kukiendeleza kiwango cha elimu yake.

Kulingana na jamii hii, elimu ilikuwa imenuiwa kuweza kumtoa mja katika hali duni ya umaskini na ufakiri na pia ujinga uliowafunga wengi wasijue jinsi ya kutekeleza majukumu yao katika jamii. Pia, ilinuiwa kuweka msingi bora wa maisha na kwa hivyo, ili kupata kazi nzuri, mtu hakuwa na budi kuwa na elimu bora na ni katika kauli hii ambapo Ali alipofukuzwa shuleni alilazimika kuifanya kazi ya hali ya chini madhali hakuwa na uwezo kumwezesha kujichagulia kazi.

Wananchi katika jamii hii waliitilia maanani na umuhimu elimu kwa vijana ni kwa sababu hii kupitia kwa msaada wa serikali Monika na Muna walipata fursa ya kusoma nao wanajamii  wa jamii ya Monika walijawa na furaha riboribo walipopokea habari za kufuzu kwa Monika. Walitarajia kuwa Monika angewasaidia katika kukidhia mahitaji hasa katika familia yake Monika.Hivyo, kuna vijana waliopelekwa ughaibuni au ng'ambo ili kunufaika na masomo ya juu k.m. Monika, Muna na Hasani.Wengi walisomea katika vyuo vikuu vya nchi yao vilivyokuwa vimeanzishwa na serikali k.v. Ali na Ramadhan.

Hata hivyo, kuna watu wasiojua kusoma wala kuandika, haswa wale waliokuwa wazee kama vile Bi. Tatu ambaye alimwita Salama ili aweze kumsomea barua kutoka kwa mwanawe Monika. Pia, vyuo na shule zilisaidiana na wazazi katika jukumu la kuwalea na kuwakuza watoto wao. Mathalan, Bushiri aliandikiwa barua ya kumwalika chuoni ili kwenda kujadiliana na mwalimu kuhusu maendeleo ya mwanawe Ali shuleni.

Vijana wengine kama vile walipoteza wakati wao katika shughuli za chama chuoni kuhusu siasa badala ya kutilia maanani masomo bila kujali wala kubali kuwa walikuwa wanasoma kwa msaada wa serikalina hata mwishowe Ali akaamua kutumia madawa ya kulevya ili kuondoa usingizi agharamia wakati aliokuwa ameupoteza kwani mtihani ulikuwa karibu kufanywa. Jambo hili lilikuwa ni kinyume na kanuni za shule na mwishowe akalazimika kufukuzwa kutoka shuleni.

Wanawake pia walipewa nafasi sawa na wanaume katika uga wa masomo na kupata kazi ya ajira kwani tunawaona Monika na Muna wakienda kusomea ng'ambo sawa na Hasani na baadaye Monika anaajiriwa. Mighairi ya hayo, mhusika Karim alikuwa anasomea Marekani lakini yeye hakuwa ameathirika na kukengeuka kama Monika na maisha ya huko. Aliuhifadhi utamaduni wa jamii yake bila kufanywa mtumwa na 'ustaarabu na maendeleo' ya huko.

Fauka ya hayo, wafanyikazi waliweza kuisomea kazi waliyoifanya wakiwa kazini, k.m. Ali na Rashid ili waweze kujiongezea ujuzi lakini kuna wale ambao hawakutaka kusoma chochote baada ya kuhitimu na kupata kazi k.v. Hasani aliyechukia kusoma zaidi. Kulingana na mifumo anuwai ya elimu, kuna mitihani ya viwango mbalimbali shuleni, vyuoni na kazini ili kuzidisha ujuzi wao kazini

Watoto waliweza kufunzwa heshima na tabia nzuri na wazazi wakisaidiana na jamii.Hakuna mtu aliyemwacha mtoto wa mwenzake au jirani kuelekea kubaya kwani mtoto alikuwa ni wa jamii nzima. Wawa wa kike walifunzwa maisha ya ndoa na wazazi wa kike ilhali wavulana walifundishwa kuhusu maisha ya ndoa na jinsi ya kuishi na wake na watoto wao na wazazi wa kiume......Jopo la Kiswahili, Starehe